اهمیت اقتصادی نهال گردو:
درخت گردو ایرانی یکی از مهمترین گونه های درختی می باشد که چوب و مغز میوه آن از لحاظ اقتصادی بسیار ارزشمند است که از این رو شناخت و کنترل بیماری های درخت گردو، صرفه زیادی را برای گردو کاران و باغداران محترم به بار می آورد.
نهال گردو در ایران از محصولات مهم باغی محسوب می شود. کشور ما ۱۰ درصد سطح زیر کشت جهانی گردو را به خود اختصاص داده است و پس از کشورهای چین، ایالات متحده امریکا و ترکیه مقام چهارم را دارد.
با وجود اهمیت اقتصادی این محصول ارزشمند، عملکرد آن در کشور پایین است. یکی از دلایل عمده عملکرد پایین گردو در کشور صدمات ناشی از بیماریها می باشد. با توجه به اهمیت مصارف داخلی و صادراتی این محصول و گستردگی سطح زیر کشت و پراکندگی مناطق کشت آن، در این مقاله سعی شده است تا رایج ترین بیماریهای درخت گردو در کشور معرفی و راههای مبارزه با آن مورد بحث و گفتگو قرار گیرد.
بیماری های درخت گردو در ایران:
بلایت باکتریایی گردو یا پوسیدگی مغز گردو یا باکتریوز یکی از جدی ترین بیماری های درخت گردو است که برگ و میوه نهال گردو را مورد هدف قرار می دهد. این بیماری به خصوص در مناطق مرطوب با دماهای پایین به شدت خسارت زا می باشد.
این بیماری در اثر آلودگی درخت گردو با باکتری Xanthomonas arboricola ایجاد می شود. علائم این بیماری در برگ به صورت لکه های نکروزه با هاله زرد رنگ اطراف لکه ها مشاهده می شود. بیماری بلایت باعث چروکیدگی گل، ریزش میوه های نارس و ایجاد لکه های سیاه بر روی پوست سبز میوه می شود.
علائم بیماری بلایت باکتریایی گردو بر برگ و میوه:
کنترل بلایت گردو، با اقدامات زراعی، کاشت ارقام مقاوم و مبارزه شیمیایی صورت می گیرد. از جمله اقدامات زراعی که در کنترل بلایت درخت گردو، بسیار موثر است ممانعت از زیاده روی در آبیاری و خیس کردن تاج درخت می باشد. هرس به موقع درخت موجب افزایش نفوذ نور خورشید به درون تاج درخت و جلوگیری از بیماری می شود. شاخه های آلوده به بلایت را بریده و منهدم کنید. دیرگل بودن رقم گردو یک امتیاز در انتخاب رقم مقاوم به بلایت می باشد.
رقم Serr در مقایسه با ارقام Chandler، Pedro و Franquette در مقابل بلایت حساستر است. در مبارزه شیمیایی با این بیماری از محلول پاشی سموم اکسی کلرور مس یا هیدروکسید مس و ترکیبات بردو یک نوبت، قبل از باز شدن جوانه ها به نسبت ۳ در هزار و نوبت بعدی، پس از گلدهی به نسبت ۲ در هزار استفاده می شود.
شانکر باکتریایی گردو:
شانکرهای پوستی یکی از بیماری های درخت گردو هستند که ناشی از ضعیف شدن درخت در اثر تنش های غیر زیستی مانند سطحی بودن عمق کاشت، آبیاری بیش از حد درخت، فشردگی و سنگین بودن خاک و متعاقباً آلودگی با باکتری های جنس Erwinia ایجاد می شوند. از علائم این بیماری، ایجاد شانکرهای سیاه و قهوه ای تیره به صورت سطحی یا عمیق بر تنه و شاخه های اصلی درخت گردو است. با وجود آلودگی درخت به صورت یک طرفه خشک می شود.
مهمترین راه کنترل شانکر باکتریایی گردو، تقویت درخت با کودهای پتاس و فسفر در اواخر زمستان و کود ازته در اوایل و اواسط بهار، استفاده از کود دامی در اوایل زمستان در عمق ۳ سانتیمتری از خاک به میزان ۳۰ تا ۴۰ تن در هکتار هر ۳ سال یک بار و همچنین آبیاری منظم است. بخش های آلوده درخت باید از بین بروند. پس از برش شاخه های آلوده، از محلول کلرور مس در محل برش استفاده می شود.
علائم شانکر باکتریایی گردو بر تنه درخت:
آنتراکنوز یا لکه سیاه یکی دیگر از بیماری های درخت گردو است که در اثر آلودگی با قارچهای آسکومیست ایجاد می شود. نشانه های این بیماری قارچی بر روی برگ بسیار بارز است و به صورت لکه های کوچک و بزرگ قهوه ای تا سیاه با دانه های بسیار ریز سیاه پراکنده بر روی این لکه ها پدیدار می شود. اقدامات زراعی متعددی شامل هرس بخشهای آلوده و جمع آوری برگها و شاخه ها و سوزاندن آنها در کاهش شیوع بیماری موثر است.
استفاده از کودهای ازته در فصل رشد باعث جوان نگه داشتن برگها و کاهش خسارت این قارچ بر روی آنها می شود. در صورت بروز شدت بیماری، از قارچکش های بنومیل یا زینب و کاپتان دو مرتبه در فصل پاییز پس از خزان برگها و دو مرتبه در فصل بهار همزمان با باز شدن جوانه ها استفاده می شود.
پوسیدگی رزلینیایی ریشه گردو :
پوسیدگی رزلینیایی یا پوسیدگی سفید ریشه یک بیماری خطرناک قارچی در گردو می باشد که در سطح جهان پراکنده شده است. با بیماری درخت گردو؛ به تدریج بیماری به فرم دایره وار از اطراف درخت آلوده پراکنده می شود. تاج درخت تنک شده، سرشاخه ها خشک و رشد درخت متوقف می شود.
کیفیت میوه ها افت شدیدی می کند. در اثر ریزش میوه های نارس، عملکرد به شدت پایین می آید. از آنجایی که نشانه های این بیماری با علائم کمبود عناصر غذایی و آلودگی نماتدی ریشه و سایر آفات مشترک می باشد، بنابراین تنها با مشاهده مستقیم وضعیت ریشه می توان این بیماری را تشخیص داد.
